معرفی تسلی بخشی های فلسفه

معرفی کتاب: تسلی‌بخشی‌های فلسفه

۲۸ روز قبل

تسلی‌بخشی‌های فلسفه از جمله کتاب‌هاب معروف آلن دوباتن نویسنده سوئیسی است که قبلتر در همین بلاگ به معرفی جستارهایی در باب عشق از زبان او پرداختیم.

تسلی‌بخشی‌های فلسفه مناسب‌ترین عنوانی است که می‌شود برای کتابی با این محتوا انتخاب کرد. تسلی دادن حتما رسالتی است که دوباتن خود را در همه کتاب‌هایش موظف به آن می‌داند. تسلی‌دادن، برای تاثیرگذار بودن، به ظرافت زیادی نیاز دارد و دوباتن به خوبی توانسته با استفاده از دیدگاههایی که متعلق به خودش نیست، آن را به بهترین نحو انجام دهد و بار دیگر فلسفه را وارد متن زندگی عموم مردم کند. این کتاب برای ما موقعیت‌های بزرگ ناکامی را بیان کرده‌است و به ما تسلی می‌دهد که اگر شما هم در این شرایط قرار گرفتید، خودتان را نبازید و بدانید که از سالها پیش فلسفه پشتیبان تالمات شما بوده‌است و بدانید فیلسوف‌های بزرگی هم مانند شما بودند و تلاش کردند فلسفه‌ای بر جا بگذارند که از دردهای مردم کم کند.

فصل اول: تسلی‌بخشی در برابر عدم محبوبیت

زمانیکه سقراط در شهر بزرگی مثل آتن یار و همراهی نداشت و به ناحق جام شوکران راسرکشید، هیچ محبوبیتی در بین عوام یا سردمداران نداشت تا وقتی مرد وانسانیت او و درستی‌اش مشخص شد. سقراط سختی بسیار دید اما پایدارانه بر سر آن چیزی که به آن عقیده‌اش درست بود، ایستاد و از آن تا لحظه مرگ هم دست نکشید.

سقراط ما را ترغیب می‌کند که از اطمینان مردم نترسیم،مردمی که نمی‌توانند به این پیچیدگی احترام بگذارند و دیدگاه های خود را بدون دقتی حداقل به اندازه دقت کوزه‌کر، صورت‌بندی می‌کنند. آنچه بدیهی و “طبیعی” خوانده می‌شود به ندرت چنین است. تشخیص این امر باید به ما بیاموزد که دریابیم جهان انعطاف‌پذیرتر از چیزی است که به نظر می‌رسد، زیرا دیدگاههای تثبیت شده اغلب نه از طریق فرایند استدلال بی‌عیب و نقص بلکه از طریق قرن‌ها آشفتگی فکری ظاهر شده‌اند. ممکن است دلایل خوبی برای شکل و وضعیت فعلی امور وجود نداشته باشد.

فصل دوم: تسلی‌بخشی در برابر بی‌پولی

اگر من لذت‌های چشایی . لذت‌های عشق و لذت‌های بینایی و شنوایی را کنار بگذارم، دیگر نمی‌دانم خیر را چگونه تصور کنم.

اپیکور فیلسوفی لذت‌گرا است که معتقد است پول در شرایطی منجر به خوشبختی می‌شود که سه اصل مهم: دوستی، آزادی، و تفکر بر آن مقدم باشد.

جمله جنجالی او در مورد رفاه این است:

رفاه، بداخلاقی و عصبانیت را افزایش می‌دهد.

خوشبختی وابسته به برخی امور روانشناختی پیچیده است ولی تقریبا از امور مادی مستقل است، فراتر از پول لازم برای خرید لباس‌های گرم، مکانی برای زندگی و چیزی برای خوردن- مجموعه اولویت‌هایی که برای به فکر واداشتن کسانی طراحی شده که خوشبختی را معادل موفقیت طرح‌های بزرگ مالی و بدبختی را برابر با درآمد ناچیز می‌دانستند.

فصل سوم: تسلی‌بخشی در مواجهه با ناکامی

مطالعه بیشتر:  گتسبی بزرگ، شاهکار فیتز جرالد

سنکا معتقد است: ” هرگاه از امیدواری دست برداریم، دیگر عصبانی نخواهیم شد.” به عقیده او علت اینکه ناکام می‌شویم، خوش‌بینی ما نسبت به موضوعات است. اگر بدانیم هیچ چیز غیرمنتظره نیست از اتفاق افتادن آن‌ها ناراحت نمی‌شویم و ناکام نیستیم. همه اتفاقات احتمالاتی است که باید برای آن آماده باشیم. اتفاقاتی می‌افتد که  از آنها گریزی نیست و پذیرش آنها به معنی خوشحال بودن از آن وضعیت نیست. ما گاهی در مواجه با افرادی قرار می‌گیریم که قصد آن‌ها آزردن ما نیست اما ما برداشت آزرده شدن داریم، چرا که روحمان خرد و کوچک است و خودمان را شایسته آزار دیدن می‌دانیم. اگر با خودمان دوست باشیم با تمام انسانها دوستیم.

می‌گویی:”فکر نمی‌کردم این اتفاق بیفتد.” آیا فکر می‌کنی چیزی وجود دارد که اتفاق نیفتد، وقتی می‌دانی که امکان دارد اتفاق بیفتد، وقتی می‌بینی که پیش از این اتفاق افتاده؟…”

فصل چهارم: تسلی بخشی در مواجهه با ناتوانی و نابسندگی

در ابتدای فصل نمی‌توان به وضوح متوجه شد چه می‌خواهد بگوید. درباره زندگی بدون عقل و تفکر و از مزایای آن سخن می‌گوید و اینکه شاید اگر انسان‌ها مانند حیوانات بدون عقل زندگی می‌کردند خوشبختی و صلح بیشتری تجربه می‌کردند و اگر عاشق می‌شدند با تمام دل و بدون عقل، عشق می‌ورزیدند. نکته جالب این فصل برای من گفته‌های مونتنی در مورد بهنجار و نابهنجار بود که تفکیک و مرزبندی کارها و موضوعات به این شکل چه پیامدی دارد و چرا نباید این کار را انجام داد؟ من از این فصل، صلح و احترام و پذیرش تفاوت‌ها را آموختم.

او بر مدارسی تاکید دارد که در آن حمت و درک را آموزش می‌دهند نه علم و زبان و… .

البته او ترجیح می‌داد که دانش‌آموزان به مدرسه بروند، ولی مدرسه‌ای که به آن‌ها حکمت بیاموزد نه ریشه‌شناسی لغات، مدرسه‌ای که بتوانند سوگیری فکری دیرینه به طرف مسائل انتزاعی را تصحیح کند.

فصل پنجم: تسلی‌بخشی قلب شکسته

مطالعه بیشتر:  در سی‌امین نمایشگاه بین‌المللی کتاب چه می‌گذرد؟

در ابتدای فصل مختصری از زندگی شوپنهاور را بیان می‌کند. شدت حس بدی که به زنها دارد و تجربه یک عشق کوتاه مدت و چاپ آثار. در قسمت بعد، عشق را از دیدگاه شوپنهاور بررسی می‌کند. اینکه او عشق را یک پدیده اجتناب ناپذیر میداند و معتقد است ناخودآگاه ما، به دنبال تولیدمثل است و خودآگاه را تحت تاثیر قرار می‌دهد بصورتیکه ما خودآگاه عاشق می‌شویم. به اواسط فصل که میرسیم فراموش می‌کنیم شوپنهاور چقدر تلخ و زمخت بود و احساس شدید همدردی پدرانه‌ای در کلام او نسبت به خودمان احساس می‌کنیم. به نظر او قدرتی فراتر از آنچه اراده نامیده می‌شود باعث می‌شود ما عاشق کسی شویم به نام : اراده معطوف به حیات.

سپس به بیان این موضوع می‌پردازد که بعد از جدایی از معشوق چه باید کرد.

باید به موقع یاد بگیریم کسانی را که درخواست ازدواج ما را نمی‌پذیرند ببخشیم. جدایی، انتخاب آنها نبود. هرگاه کسی-همان فرد پس‌زننده- به طرز خنده‌داری سعی می‌کند دیگری را از این امر آگاه سارد که به زمان یا فرصت بیشتری احتیاج دارند، یا میلی به متعهد شدن ندارند یا از صمیمیت می‌ترسند، می‌کوشد تا حکم منفی ذاتا ناخودآگاهانه‌ای را که اراده معطوف به حیات صورت‌بندی کرده‌است، عقلانی کند.

فصل ششم: تسلی بخشی در مواجهه با سختی‌ها

نیچه معتقد بود اکثر فلاسفه احمق و بی‌خاصیت هستند و رسالت اوست که تنها انسان شریف باشد. نیچه فیسلوف مشقت و سختی بود. به عقیده او افرادی که به دنبال رضایت هستند نباید از سختی‌ها بیمی داشته‌باشند و باید بدانند که سختی و رنچ مقدمه بزرگی برای رسیدن به رضایت خاطر است. و تا زمانیکه تجربه‌ای از درد نداشته‌باشیم، آسایش برایمان معنایی نخواهد داشت.

همه زندگی‌ها سخت هستند؛ آنچه برخی از آن‌ها را رضایت‌بخش هم می‌کند، شیوه برخورد با دردها و رنج‌هاست. هر دردی به طور مبهم نشان می‌دهد که چیزی اشتباه است. این درد ممکن است بسته به فرزانگی و قدرت ذهنی فرد مبتلا نتیجه خوب یا بدی داشته باشد.

این کتاب پر از نقل‌قول‌هایی است که می‌توان منتشر کرد و هر جمله‌اش را جدای از خود کتاب برای کسی بیان کرد.

عرفان ثابتی این کتاب را ترجمه و نشر ققنوس آن را منتشر کرده‌است. قیمت کتابی که من خواندم ۲۱۰۰۰ تومان می‌باشد.

  • facebook
  • googleplus
  • twitter
  • linkedin
  • linkedin
قبلی «

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *